مرجع مواد شیمیایی ایران
ایزوبوتانول

ایزوبوتیل الکل


ایزوبوتیل الکل (ایزوبوتانول) الکل نوع اول، مایعی بی رنگ، خنثی با بویی همانند بوتانول نرمال می باشد. ایزوبوتیل الکل با اکثر حلال های آلی عملاً با هر نسبتی قابل امتزاج است. تا ۱۶% وزنی آب را در ۲۰ درجه سانتی گراد جذب می کند، در حالی که قابلیت انحلال آن در آب در این دما در حدود ۹% می باشد. آزئوتروپ تشکیل شده آن با آب در ۸۹/۹ درجه سانتی گراد می جوشد و دارای ۲/۳۲% آب می باشد.

قدرت حلال

ایزوبوتیل الکل حلال خوبی برای چربی ها، روغن ها، رزین های طبیعی معینی مانند گالیپات ماستیک، مانیلاکوپال، شلاک، کولوفونی و استرهای آن ها می باشد.

ایزوبوتیل الکل همچنین بعضی رزین های کتونی، رزین های فتالات بدون روغن، رزین های فنول، اوره و ملامین فرمالدهید، پلاستی سایزرهای (نرم کننده ها) استری معمول و اورسین B (کاربامات رزین) را در خود حل می کند. در مورد رزین های فرمالدهید قدرت حلال ایزوبوتانول تغییر می کند اما، اصولاً به خوبی قدرت بوتانول نرمال نیست. ایزوبوتیل الکل با مواد نفتی سبک قابل امتزاج است، اما امتزاج پذیری محدودی با مواد نفتی سنگین دارد.

انواع موویتال (پلی وینیل بوتیرال ها)، کوپلی آمیدها و موویلیت ۷۳/۳۵(وینیل استات مالئیک دی نرمال بوتیرات کوپلیمر)، که به خوبی در ایزوبوتانول آبی (۱۵%) حل می شود، در ایزوبوتانول به سختی حل می شوند یا به طور کامل در ایزوبوتانول خالص متورم می شوند.

لاستیک طبیعی، پلی کلروپرن، لاستیک کلره، سلولز استرها، سلولز اترها و رزین های پلیمریزاسیون مثل پلی استایرن، انواع موویلیت (پلی وینیل استاتپلی وینیل کلرید و کوپلیمرهای آن (انواع هوستافلکس) در ایزوبوتانول غیر قابل حل می باشند. مواد دیگر غیر قابل حل در ایزوبوتیل الکل عبارتند از انواع موویال (پلی وینیل الکل هاپلی وینیل کاربازول، اکثر پلاستیک ها و نیز روغن های حرارت دیده، پارافین ها فقط در ایزوبوتانول داغ به طور رضایت بخشی حل می شود.

کاربردهای ایزوبوتیل الکل

ایزوبوتیل الکل به علت اهمیت خواص حلالی اغلب می تواند جانشین ایزومر راست زنجیر بشود. با نقطه جوش ۱۰ درجه سانتی گراد پایین تر، تبخیر سطحی را بهبود می بخشد، اما نقطه اشتعال مخلوط های حلال با ایزوبوتیل الکل را پایین می آورد. مانند بوتانول نرمال، ایزوبوتانول نیز از تیرگی لایه های لاک جلوگیری می کند و با کاهش ویسکوزیته، مشخصات جریان مصرف، زدن با قلم مو و جریان و روانی لاک های روغنی و آلکیدی را بهتر می کند.

ایزوبوتیل الکل مثل بوتانول نرمال برای نیتروسلولز یک حلال نیست، اما آن را می توان به عنوان یک رقیق کننده و ماده افزودنی برای لاک های نیتروسلولزی و لاک های ترکیبی نیتروسلولزی به کار برد. ایزوبوتانول همچنین به عنوان یک عامل کنترل احتراق برای نیتروسلولز مصرف می شود.

ایزوبوتیل الکل به عنوان یک حلال مخلوط با اجزا دیگر در تهیه لاک های اسیدی کوره ای سخت شونده در دمای پایین یا رزین های ملامین مصرف می شود.

ایزوبوتیل الکل مانند بوتانول نرمال به عنوان یک عامل استخراج کننده و حلال ظهور مصرف می شود. مقدار قابل توجهی از ایزوبوتانول نیز با اسیدهای کربوکسیلیک یک عاملی، استری شده و به حلال های استری و با اسیدهای کربوکسیلیک چند عاملی به نرم کننده ها (پلاستی سایزرها) تبدیل می شود.

ایمنی و خطرات

استنشاق ایزوبوتانول سبب سوزش و تحریک پرده های مخاطی و در غلظت های بالاتر می تواند سبب اغما یا مرگ شود. بوی ملایم آن دلیلی برای صرفنظر کردن از رعایت احتیاط های ایمنی در موقع کار کردن و حمل و نقل حلال ها نمی شود.

مرجع مواد شیمیایی ایران

نوشته شده در: